Andre Marie Ampere Kimdir ? Bilime Katkıları Nelerdir ?

0
327

Kimdir? Bilime Katkıları Nelerdir 

AMPERE, Andre Marie (1775-1836) : Fransız bilim adamı. On bir yaşına geldiğinde Latince ve yüksek matematik bilen Ampere’in bilime ilk katkısı şans oyunlarına ilişkin geliştirdiği matematiksel bir kuramdır. Ampere bundan sonra değişik alanlarda (matematik, kimya, fizik ve zooloji) inceleme yazılan yayımlar. 1819’da Oer-sted’in elektrik ile manyetizmanın ilişkisini gösteren buluşu onu yakından etkiler; çok geçmeden mıknatıs kullanmadan yalnızca elektrikle manyetik etki oluşturulabileceğini gösterir.

Başka bir deyişle bir elektrik akımı ile o elektrik akımını çevreleyen kuvvet alanı aynı şeydir. 1823’te manyetizma ile elektrik üzerinde ünlü çalışmasını yayımlar. Ampere’in kitabında, deneyleri yanı sıra, sürekli mıknatıstaki manyetik etkiyi taneciksel elektrik dolanımı sonucu olarak açıkladığını görmekteyiz.

Atomda çekirdek çevresinde dönen elektronun bir elektrik akımı oluşturduğunu içeren modern kuram Ampere’in açıklamasından pek de uzak değildir. Ampere’in önemli sayılan diğer katkıları arasında (a) birbirine paralel iki telden aynı yönde akım geçirildiğinde tellerin birbirini çektiğini, ters yönde geçirildiğinde birbirini ittiğini; (b) akım geçen iki paralel tel arasındaki çekim kuvvetinin formülünü, (c) “elektro-dinamik” terimini ilk kez kullanmış olmasını gösterebiliriz. Önemli katkıları “Essai sur la Philosophie des Sciences” (1834) adlı yapıtında toplanmıştır.

CEVAP VER