FRANK KRALLIĞI VE İMPARATORLUĞU (481-919)

0
1156

(481-919)

V. yy’da Germen halkları Roma İmparatorluğu’nu istila ederlerken, bunlardan Franklar, Kuzeybatı Almanya’dan çıkıp batıda Atlas okyanusundan doğuda Bavyera’ya ve Thüringen’e kadar olan bölgeyi denetimleri altına alıncaya kadar yayıldılar. Frankların ilk büyük önderi Clovis (yaklaşık 481-511 arasında hüküm sürmüştür), 751 ‘e kadar sürecek Merovenjler sülalesini kurdu. Fetihleri, kıyıcılığı ve entrikaları hıristiyanlığa geçişle birleştirerek imparatorluğunu sağlamlaştırdı. Hıristiyanlığa geçişin önemini hiç de küçümsememek gerekir; çünkü hıristiyan rahipler sınıfının önemli gücü sayesinde Clovis’in hükümdarlılığını Galya’da (özellikle bugünkü Fransa ve Belçika) sağlamlaştırması oldukça kolaylaşmıştır. Clovis’in kendisi de hıristiyanlığı benimsedi ve gerek kendi, gerek ondan sonraki krallar, krallığın doğu uçlarındaki misyonerleri sürekli korudular. Böyle-ce Frank Krallığı Romalı, Germen ve hıristiyan öğeleri birleştirmeye başladı; bu da, Ortaçağ Alman kültürünün temeli oldu.

Charlemagne. Merovenj sülalesinin VIII. |yy’da çökmesi üstüne yetkiler krallık görevlerinin eline geçti; bunlardan Charles Martel, (yaklaşık 714-41), yeni bir Frank kralları sülalesi kurdu. Bu sülale adını, en büyük hükümdarı Charlemagne’dan (yaklaşık 768-814) aldı. Charlemagne, Almanya’dafetihlerini sürdürerek doğuda Bavyera’yı ve kuzeydeSaksonya’yı ele geçirdi.Özel-likle savaşçılıklarıyla tanınan Saksonları, ölmekle Hıristiyan olmak arasında tercih yapmak zorunda bıraktı.

Charlemagne ayrıca İspanya’da ve İtalya’da da fetihlerde bulundu. 800 yılının Noel’inde papanın elinden taç giydiğinde, Batı’da Roma İmparatorluğu’nu yeniden canlandıran kişi sayılıyordu. Ama Roma İmparator-luğu’nun yeniden kurulması gerçek olmaktan çok, sözde kaldı: Ekonomik parçalanma eski Roma İmparator-luğu’nun temelini yok ettiği için,bu kadar geniş bir alanda yeniden merkezîlbir devlet kurmak zordu. Nitekim, Charlemagne’ın “missi dominici” (kralın görevlisi) diye adlandırılan gezginci müfettişleri, yerel yöneticiler üstünde ancak çok sınırlı bir idari denetim sağlayabiliyorlardı.

* İmparatorluğun böylece bir ölçüde yeniden kurulmasına ve siyasal düzenin yaygınlaşmasına, öğrenmeye ilginin artması eşlik etti, Karolenj Rönesansı diye adlandırılan bu dönemde, imparatorluktaki manastır okullarının eğitim standartlarını saptamak amacıyla Charlemagne, Almanya’nın kuzeybatı kesimindeki Aachen’da bulunan sarayına bütün Avrupa’dan öğrenciler getirtti. Bu öğrencilerin en önde geleni olan Alcu-in, Charlemagne’ın sarayındaki okulda yöneticilik yapmak için İngiltere’den geldi. Alcuin’in Frank öğrencilerinden Einhard (yaklaşık 770-840), imparatorunun yaşam öyküsünü yazdı: Bu, söz konusu dönemle ilgili en önemli bilgi kaynağıdır. Öteki Karolenj öğrencileri de, klasik el yazmalarını daha modern bir yazı olan Karolenj küçük harflerine çektiler; böylece bu yapıtları daha sonraki kuşaklar için korumuş oldular (Bk. KAROLENJ SANATI VE MİMARLIĞI).

CEVAP VER